Skip navigation
9

Wat kan ik zelf doen?

Tijdens de amputatie en revalidatie zijn veel medisch specialisten betrokken bij uw gezondheid en herstel. Maar ook kunt u zelf dingen doen die het herstel bespoedigen, zeker tijdens de wondgenezingsfase.

De juiste positionering van de stomp

De juiste positionering van de stomp is erg belangrijk voor het vervolg van het herstel, met name om contracturen (verkortingen van spieren, verslapping van de pezen, verstoring van de bloedcirculatie) te voorkomen. Ook helpen de juiste oefeningen de spieren aan te sterken en de gewrichten beweeglijk te houden. Daarnaast is het ook goed voor de bloedsomloop en kan het de pijn verminderen en zwellingen voorkomen.

Wat kunt u doen?

Voor onderbeengeamputeerden: houdt uw geamputeerde been en knie recht en ondersteun deze goed wanneer u zit. Wanneer u in een rolstoel zit, kan dit door bijvoorbeeld het plankje van de rolstoel als ondersteuning te gebruiken. Wanneer u op een gewone stoel zit, gebruik dan een tweede stoel van dezelfde hoogte als ondersteuning van uw stomp. Voor bovenbeengeamputeerden: ga op uw buik liggen, eventueel met een kussen onder uw stomp, en help zo de spieren in uw heup te rekken. Dit voorkomt mogelijke contracturen, die ontstaan wanneer u te lang zit. Probeert dit zo’n 15-20 minuten achter elkaar te doen, een aantal keer per dag.

Het vergt discipline, maar probeer te voorkomen dat uw restledemaat te vaak buigt, bijvoorbeeld wanneer u uw been laat hangen over het handvat van een kruk, over de rand van het bed of wanneer u zit. Wanneer het kniegewricht of heupgewricht te lang gebogen is, kunnen contracturen ontstaan. Probeer ook te voorkomen dat u uw stomp op wil tillen, maar probeer hem echt plat te laten liggen op de stoel of het bed.

Gevoeligheid van de stomp

Na de amputatie is de huid van de stomp gevoelig wanneer u het aanraakt, maar in een later stadium, wanneer een prothese aangedaan kan worden, zal uw huid de druk en krachten die dit met zich meebrengt aan moeten kunnen. Om dit mogelijk te maken, en zo de passing van de eerste prothese zo succesvol mogelijk te laten gebeuren, is het belangrijk de stomp in een vroeg stadium al minder gevoelig te maken. De volgende technieken kunnen hierbij helpen en helpen ook om mogelijke fantoompijn te verminderen (het gevoel van pijn in het geamputeerde lichaamsdeel).

Het litteken

Littekenweefsel kan vastkleven aan het zachte weefsel of bot onder het litteken. Dit geeft huidproblemen en pijn wanneer u een prothese draagt. Om dit te voorkomen kunt u onderstaande doen. Het kan in het begin wat pijnlijk zijn, maar het voorkomt pijn en huidproblemen in de toekomst! U voelt dit zelf het beste aan. Let op: voer dit alleen uit als de wond volledig dicht is en er geen kortjes meer op het litteken zitten. En raadpleeg altijd eerst een arts.

  • Plaats twee vingers op de plek waar u het bot onder de huid van de stomp voelt. Druk stevig en maak een circulerende beweging, maar beweeg uw vingers niet over de huid. Dit houdt de huid weg van het onderliggende weefsel.
  • Voer bovenstaande uit rondom alle plekken waar u het bot kunt voelen in uw stomp
  • Masseer NIET de hechting van de wond of delen van het litteken die nog niet geheel genezen zijn. Pas wanneer het litteken volledig genezen is, kunt u bovenstaande massage uitvoeren op de plek van het litteken.
  • Doe dit zo’n 15-20 minuten achter elkaar, 3x per dag.

Het is belangrijk dat u uw stomp meerdere malen per dag even nakijkt om huidproblemen op tijd te constateren en indien nodig actie onderneemt. Gebruik indien nodig een spiegel om de stomp vanuit verschillende hoeken te kunnen inspecteren. Zeker wanneer u de oefeningen gaat uitvoeren, controleer dan altijd vooraf en achteraf met een spiegel uw stomp.

Zowel voordat u een prothese krijgt als wanneer u al een prothese draagt is het belangrijk goed voor de stomp en de huid te zorgen. Minimaal één keer per dag controleren (en in het begin zelfs wat vaker) is zeker niet verkeerd! Wanneer u merkt dat er sprake is van huidirritatie, of wanneer de huid gevoeliger is geworden en bijvoorbeeld aanvoelt als een blauwe plek, neem dan contact op met uw instrumentmaker. Hij of zij zal u indien nodig doorverwijzen. Om je goed voor te bereiden op dat gesprek, geven Hansen Richard je enkele waardevolle tips!

Meer tips over het verzorgen van je stomp worden gegeven door Bert en Hans.

Uw gewicht

Tijdens de revalidatie maar ook daarna is het belangrijk gezond te eten en uw gewicht zo stabiel mogelijk te houden. Een gezond gewicht:

  • Helpt de prothesekoker goed passend te houden
  • Zorgt ervoor dat het u minder energie kost om een prothese te gebruiken
  • Helpt andere problemen en blessures als rugpijn te voorkomen
  • Helpt een hoge bloeddruk te voorkomen
  • Helpt gewrichtsproblemen (met name heup, knie, enkel) te voorkomen