De meeste huiseigenaren worden niet vrolijk van het idee dat ze hun oprit sneeuwvrij moeten maken. Ros-Mari Östnell heeft echter een lach op haar gezicht tijdens het sneeuwschuiven. Door haar nieuwe kniebrace is ze dingen in het leven gaan waarderen die ze voor haar knieoperatie als vanzelfsprekend beschouwde.
'De dame met het hondje'
Het is midden in de winter in het plaatsje Sunderby, niet ver van Luleå in het noorden van Zweden. De sneeuw is hoog opgewaaid tussen de huizen en Ros-Mari Östnell heeft er een hele klus aan om haar oprit sneeuwvrij te houden. Een paar maanden geleden zou sneeuwschuiven pijn en ongemak met zich hebben meegebracht voor Ros-Mari, dus gewoonlijk moest haar man dit doen. Maar dankzij de Unloader One is dat nu niet meer nodig.
Het is niet zo dat de kniebrace mijn knie geneest, maar de pijn als ik mijn rechterbeen gebruik, is weg.
Ros-Mari Östnell stampt op de grond om de sneeuw van haar laarzen te krijgen voordat ze haar warme huis binnengaat. Ze gaat aan de keukentafel zitten en maakt twee banden van haar kniebrace losser. De ene is net boven haar knie om haar dijbeen gewikkeld, de andere om haar onderbeen.
"Ik heb de kniebrace alleen nodig als ik rondloop. Als ik stilzit, maak ik de banden gewoonlijk losser om de druk te verminderen. De banden schaven een beetje, maar dat maakt niets uit als ik geen pijn heb", zegt Ros-Mari Östnell terwijl ze een versgezet kopje koffie inschenkt.
De kniepijn - en de operatie
Haar huis van twee verdiepingen bevindt zich op tien minuten van de plaatselijke school waar ze al bijna 20 jaar als activiteitenbegeleidster werkt. Haar buren noemen haar nog steeds 'de dame met het hondje', hoewel haar kleine schnautzertje al twee jaar geleden overleden is. Lange wandelingen - twee uur per dag - zwemmen, fietsen en skiën zijn altijd een belangrijk onderdeel van het leven van Ros-Mari Östnell geweest. Niet om 'slank te blijven', maar omdat ze het leuk vindt en ze zich er goed door voelt. Maar toen begon ze last te krijgen van kniepijn, waardoor ze haar actieve leven moest opgeven. Op een nacht in 2008 werd het de pijn ondraaglijk.
"Ineens had ik zo veel pijn dat ik naar het ziekenhuis moest. Daar ontdekten ze dat het kraakbeen in de rechterknie versleten was. Enkele weken later werd ik aan mijn knie geopereerd en daarna begon ik met fysiotherapie."
Ros-Mari Östnell ging met ziekteverlof.
"Ik had nog nooit eerder niet gewerkt! Ik wist niet eens wat ik moest doen om mijn uitkering te krijgen."
Herstel van een knieoperatie
"Het was een moeilijke tijd en ik gebruikte sterke pijnstillers - ik heb nog twee pakjes in de badkamer liggen."
Ros-Mari Östnell was vastbesloten om helemaal te herstellen en stortte zich volledig op het revalidatieproces. Ze had regelmatig fysiotherapie en ging 's morgens vroeg naar het zwembad om zelf nog wat oefeningen te doen in het water. Thuis trainde ze verder op de hometrainer die ze op het internet tweedehands had gekocht.
"Fietsen was nagenoeg het enige wat ik zonder pijn kon doen. Andere lichamelijke activiteiten belastten mijn been zo erg dat het pijn begon te doen."
De tijd verstreek en weken werden maanden. Ros-Mari Östnell had allerlei behandelingen geprobeerd, maar haar knie werd er niet beter op. Ze miste haar collega's en leerlingen op school, dus ze besloot toch weer aan het werk te gaan, eerst parttime en na enkele maanden fulltime.
"Een handarbeidleraar is vergelijkbaar met een inktvis op een motorfiets: je moet snel heen en weer kunnen lopen en steeds met een heleboel projecten tegelijk bezig zijn. Ik strompelde rond op krukken waardoor ik niets in mijn handen kon dragen. Daarom had ik een rugzak bij me vol met alle spullen die ik nodig had."
De constante pijn was erg vermoeiend en vaak viel ze na het eten diep in slaap. Het werd nog erger toen het winter werd en ze niet meer naar school kon fietsen. De gewoonlijk vrolijke Ros-Mari Östnell wordt plotseling heel serieus.
"Het was een moeilijke tijd, ik gebruikte sterke pijnstillers - ik heb nog twee pakjes in de badkamer liggen. Ik was zo vastbesloten om niet op te geven, maar achteraf begrijp ik waarom anderen dat wel doen. Het is zo makkelijk om je passief op te stellen en niets te doen. Je komt in een neerwaartse spiraal terecht, raakt gedeprimeerd en uiteindelijk heb je nergens energie meer voor."
"Ik was zo vastbesloten om niet op te geven, maar achteraf begrijp ik waarom anderen dat wel doen. Het is zo makkelijk om je passief op te stellen en niets te doen."
Vrienden en hun steun
De collega's van Ros-Mari speelden een belangrijke rol tijdens deze zware tijd, vooral één van hen: haar collega Bodil Nordkvist had iets gelezen over een nieuw soort ondersteunende kniebrace. "Zou dat niet iets voor jou zijn?" Ros-Mari Östnell nam meteen contact op met het ziekenhuis, en haar arts bleek te weten waar ze het over had. De brace heette de Unloader One.
"Maar ze zeiden dat ik er zelf voor moest betalen. Daar werd ik heel kwaad om! Ik bedoel maar, ik had geen idee of zo'n brace zou werken. En ik had al zo veel uitgegeven aan andere dingen voor mijn revalidatie, zoals de hometrainer."
De Unloader One uitproberen
"Nu heb ik mijn kwaliteit van leven terug. Het is geweldig!"
Uiteindelijk kreeg Ros-Mari de kans om de kniebrace uit te proberen in de orthopedische kliniek. Ze had tot de lunch om te besluiten of ze hem wilde houden, maar eigenlijk wist ze het na een paar minuten al.
"Ik voelde meteen hoe veel ondersteuning hij bood, ik dacht bijna dat ik het me alleen maar voorstelde. Op weg naar huis vanuit het ziekenhuis maakte ik mijn eerste lange wandeling in bijna twee jaar. En deze keer moest ik stoppen omdat ik buiten adem was, niet omdat ik pijn had!"
Nu maakt Ros-Mari Östnell graag lange wandelingen in het bos, schuift ze sneeuw en doet ze andere lichamelijke activiteiten. Ze moest zo'n zes kilo kwijt die ze was aangekomen in haar 'ziekte'periode. De pijn is veranderd in een licht knagend maar niet pijnlijk gevoel in de knie.
"Ik vraag me wel eens af… als ik eerder een Unloader One had gekregen, had ik dan niet geopereerd hoeven worden?"